Sayısal Görüntü İşlemeyle Jeoteknik Karot Loglama

Download
2019
Elmaslı sondajla elde edilen karotlar kaya kütlesini sınıflandırmak amacıyla jeoteknik olarakloglanır. Maden endüstrisinde yaygın olarak kullanılan RMR, Q ve GSI olmak üzere üç farklıkaya kütlesi sınıflandırma sistemi vardır. Bu sistemler her ne kadar birbirinden farklı olsalarda, sınıflandırma yapabilmek için benzer verilerin toplanmasına ihtiyaç duyarlar. Verilersondaj karotlarının kayaç dayanımı, süreksizlik aralıkları ve durumları, yer altı suyu durumuve gerilme durumu incelenerek elde edilir. Elde edilen veriler tahkimat gereksinimleri ya daelastik malzeme özelliklerinin tahminini sağlayan kaya kütlesini puanlandırmak amacıylakullanılır. Jeoteknik karot loglama, arazide karotlardaki süreksizlikleri inceleyip ölçerek ilgilikaya kütlesi sınıflandırma sistemleri tarafından ihtiyaç duyulan verileri elde etmek amacıylamanuel olarak yapılan uzun süren yorucu bir işlemdir. El ile yapılan bu işlem ölçeklenebilirdeğildir.Bu çalışma, kaya kütlesi sınıflandırma sistemleri tarafından ihtiyaç duyulan RQD, eklempürüzlülük katsayısı ve eklemler arası mesafe değerlerinin görüntü analizi yöntemlerikullanılarak otomatik olarak belirlenmesini ve sonuç olarak RMR, Q ve GSI puanlarınınhesaplanması kapsamaktadır. RQD değeri, karot sandığının fotoğrafının üç farklı açıdanfarklı ışık kaynakları altında çekilerek, oluşan gölgelerin analiz edilmesi ile karotlarınsegmentasyonu yapıldıktan sonra, karotların silindirik yüzeylerinin ve eklem yüzeylerininbelirlenmesi ve bu bilgiler kullanılarak eksen uzunluğunun hesaplanması yöntemiylebelirlenmiştir. Burada elde edilen bilgiler yardımıyla eklemler arasındaki mesafe deölçülmüştür. Eklem yüzeylerinin pürüzlülük katsayıları stereofotogrametri yöntemi kullanılarakölçülmüştür. Bu işlem için bir kamerayı kamera kaydırıcı üzerinde otomatik olarak milimetrikhassasiyette kaydıran ve otomatik olarak fotoğraf çekilmesini sağlayan bir sistemhazırlanmıştır.Busistemkullanılarakyanyanayerleştirilmişbirçokkarotunstereofotogrametri analizine uygun fotoğrafları çekilmiştir.Oluşturulan bu sistemler kullanılarak RQD ve eklemler arası mesafe değerleri maksimum %5hata payı ile, eklem pürüzlülük katsayısı ise 1,98 kök ortalama kare hatası ile bulunmuştur.Çalışmanın sonucunda, fotoğraflardan RMR, Q ve GSI değerlerini hesaplayan bir masaüstüyazılımı hazırlanmıştır.
Citation Formats
H. Öztürk, “Sayısal Görüntü İşlemeyle Jeoteknik Karot Loglama,” 2019. Accessed: 00, 2020. [Online]. Available: https://app.trdizin.gov.tr/publication/project/detail/TVRrME1EYzM.