Hide/Show Apps

Türkiye’de Mevcut Bazı Puzolanik Malzemelerin Özelikleri ile Çimento Harcı Alkali-Silis Tepkimesi Genleşmesine Etkileri Arasında İstatistiksel Bağıntılar Geliştirilmesi

Portland çimentosu betonu, mekanik özelikleri sebebiyle, en çok kullanılan yapı malzemesidir.Çevresel etkenler karşısında dayanıklı oluşu inşasında kullanıldığı yapıların uzun servisömürleri olmasını sağlamaktadır. Yapılarda gözlenen en ciddi dayanıklılık sorunlarından biribetondaki agregaların alkali silis tepkimesine (AST) bağlı genleşmelerdir. AST?den sıkçaetkilenen yapılar arasında barajlar gibi su yapıları, ve yatay yüzeyler sayılabilir. Betonun ASTdayanıklılığını artırmak için kullanılan en pratik ve en yaygın yöntem uygun mineral katkımaddelerinin çimento ile kısmen ikame edilerek kullanılmasıdır. Bu amaçla doğal puzolan,uçucu kül, yüksek fırın cürufu gibi malzemeler sıklıkla beton yapımında kullanılmaktadır. Bumalzemeler genelde beton üretim tesislerinde standartlara uygun ikame yüzdeleri seçilerek,kaynakları ve kimyasal kompozisyonları arasındaki farklar dikkatlice değerlendirilmedenkullanılmaktadır. AST kaynaklı genleşmelerin büyüklüğü ve sorun yaratıp yaratmayacaklarıhakkında fikir edinmek için önerilmiş olan pek çok deney mevcuttur. Bunlardan en yaygınolarak kullanılanı, kısa süren ve düşük miktarda malzeme kullanan ASTM C 1567 (veyakaynağı olan ASTM C1260) standardında tarif edilen hızlandırılmış harç çubuğu genleşmedeneyidir. Son yıllarda yurt dışında bu deneyin sonuçları ile kullanılan çimento ve mineralkatkıların kimyasal ve fiziksel özelikleri arasında bağıntılar önerilmiştir. Bu gibi bağıntılarçeşitli malzeme parametrelerinin genleşme miktarına etkisi hakkında fikir vermektedir. Buçalışmalar yurt dışında mevcut mineral katkılar ile yapılmış olduğu için, Türkiye?de ortayaçıkan malzemeler ile de yapılmaları gerekmektedir. Bu çalışmada farklı kimyasal içeriğe sahiponbir mineral katkı, iki farklı çimento ile yedi farklı ikame oranında kullanılmış, ASTM C 1567deneyi uzama sonuçlarına etkileri incelenmiş, farklı harçların uzama miktarları ile oksitiçerikleri arasında istatistiksel bir model geliştirilmiştir. Geliştirilen bağıntılarla, oksit içeriğibilinen bir mineral katkı kullanılarak, bir çimento/agrega kombinasyonunun uzamasını sınırdeğerlerin altında tutmak için gerekecek ikame yüzdesi hesaplanabilmektedir. Deneyselsonuçlar ile tahmin edilen ikame yüzdeleri kıyaslanarak modelin başarısı tartışılmış,iyileştirilmesi için öneriler sunulmuştur. Projede kullanılan mineral katkıların ülkenin farklıbölgelerinde mevcut olması sebebiyle çalışma sonuçlarının sosyoekonomik faydasağlayabileceği ümit edilmektedir.