Hide/Show Apps

Elektro Çözündürme-Biriktirme İle Elmas Testere Hurda Soketlerinden Elmas Geri Kazanımı Ve Toz Metal Üretimi

2019
Kul, Mehmet
Bektaş, Ali Hacı
Şimşir, Mehmet
Karakaya, İshak
Kumruoğlu, Cenk Levent
Elmas testere, soket adı verilen kesici uçların dairesel bir çelik gövdeye kaynatılması ile eldeedilir. Soketler bir takım metal tozlarının ve sanayi elmaslarının karısımı olup, yüksek ısı vebasınca tabi tutularak (sinterlenerek) elde edilir. Elmas testerelerin kullanımı sırasındasoketler asınmakta ve kırılmaktadır, islevini yitiren soketler (üretim sırasında hasarlı çıkanlar,çalısma boyundan daha kısa duruma gelen soketler) herhangi bir islemle yeniden kullanılırduruma dönüstürülmemektedir. Proje kapsamında elektro çözündürme-biriktirme prosesikullanılarak elmas soketlerin geri kazanımına iliskin çalısmalar yapılmıstır. Bu çalısmalardaanot olarak baglanan elmas soketler çözündürülürken, katotta ise toz biriktirmekamaçlanmıstır. Soket içerisinde bulunan elmas partikülleri ise hücre içerisindentoplanmaktadır. Proje kapsamında bakır, kobalt ve bronz esaslı olmak üzere üç farklı soketkompozisyonu ile çalısılmıstır. Soketlerin geri dönüsümü için iyonik ve sulu elektrolitler ileçalısmalar yapılmıstır. Sulu elektrolit olarak sülfatlı ve klorürlü elektrolitler denenmistir. Iyonikçözelti olarak choline chloride + ethylene glycol, choline chloride + üre ve choline chloride +malonik asit olmak üzere üç farklı iyonik sıvı ile denemeler yapılmıstır. Bu denemelerdeethaline (choline chloride + ethylene glycol) elektroliti ile en iyi sonuçlar elde edilmistir.Ethaline iyonik sıvısının viskozitesini düsürmek için saf su eklenerek yapılan çalısmalar dayapılmıstır. Bu çalısmalarda saf ethaline elektrolitinden daha iyi anodik ve katodik verimdegerlerine ulasılmıstır. Deneysel çalısmalarda anodik ve katodik verimi, üretilen tozların taneboyutunu etkileyen akım yogunlugu, elektrolit metal ve asit konsantrasyonu gibi birçok faktörincelenmistir. Ön deneylerden elde edilen veriler kullanılarak anodik ve katodik verimiarttırmaya yönelik optimizasyon çalısmaları yapılmıstır. Proje kapsamında endüstridekullanılabilecek bir prototip tasarlanmıs ve imal edilmistir. Optimizasyon verileri kullanılarakprototipte çalısmalar yapılmıstır. Bu prototipte hurda elmas soketler çözündürülerek basarılıbir sekilde bakır, kobalt ve bronz tozları üretilmis ve elmas geri kazanılmıstır. Prototipteüretilen bakır ve bronz tozlarının oksitlendigi XRD analizi ile belirlenmistir. Bu tozlar argon-H2gazı karısımı atmosferinde indirgenerek metalik toz üretilmistir. Üretilen tozlardan ticari birsoket üretilmistir. Üretilen soketin sertlik ve yogunluk degerlerinin ticari tozlarla üretilensoketlere benzer özellikler gösterdigi tespit edilmistir.