Hide/Show Apps

Mikroplastik Partiküllerin ve Plastik Katkısı Olan "Bisfenol A" Organik Bileşiğinin Mersin Körfezi'nde Dağılım Gösteren Bazı Zooplankton Türleri Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi

Proje kapsamında Erdemli açıklarındaki transekt borunca 3 istasyonda ve bölgedeki bazınehirlerde 2016 Agustos?undan itibaren en az 1 yıl boyunca aylık örneklemeler yapılmıs,ayrıca laboratuvarda çesitli zooplankton türleri ile birçok deney gerçeklestirilmistir.Türkiye?de ilk defa yapılan ölçümlerle, deniz suyunda 4.33-16.92 ug/L aralıgında degistigigörülen BPA kirleticisi, nehir sularında göreceli olarak biraz daha yüksek olarak, 4.14-29.92ug/L aralıgında ölçülmüstür.Çalısılan 3 istasyondan Nansen siseleri ile elde edilen deniz suyu örneklerinindegerlendirmelerinin sonucunda toplamda 5956 adet mikroplastik parçacıgı tespit edilmistir.%87 lik oranla diger mikroplastik parçacıklarına göre daha yogun olan ve Fiber olarakadlandırılan parçacıkların çogunlugunun mavi (%31), siyah (%43) ve kırmızı (%10) renklioldugu görülmüstür. Bu örnekleme sonucu mikroplastik yogunlugunun 444 - 49 000 adet/m³arasında degistigi bulunmus olup, bu degerlerin su kolonu için bulunan önceki birçokçalısmadan daha yüksek oldugu da görülmüstür.Zooplankton agı ile yapılan örneklemelerde yatay çekimlerde en yüksek mikroplastikmiktarları 21396 Adet/m² (ya da 59.4 adet/m³) olarak Nisan 2017?de 100m derinliktekiistasyondan elde edilmistir. Zooplankton biyokütlesinin de Nisan 2017 (16 mg/m3) ve deHaziran 2017 (12 g/m3) dönemlerinde bilhassa 20 m ve 100 m de bulunan istasyonlardadiger aylara göre daha yüksek oldugu gözlenmistir. Nisan 2017?deki yagmur ve selolusumunun 100m derinlikteki istasyonun hem zooplankton ve hem de mikroplastikmiktarlarındaki yüksek degerlerinde etkili oldugu gözlenmistir. Hem dikey ve hem de yatay agçekimleri göz önüne alındıgında mikroplastiklerin metre küpte en fazla 1 mg civarında oldugutespit edilmistir. Dikey çekim sonuçlarına göre, mikroplastiklerin bilhassa kıyı istasyonundazaman zaman (Kasım 2016?da) zooplankton biyokütlesinin %28?ini olusturduklarıhesaplanmıstır.Yogun olarak mikroplastige maruz bırakılan zooplankton türlerinin çesitli evrelerinin çogununlaboratuvar sartlarında mikroplastik tükettigi gözlenmistir. Yogun mikroplastik oldugundabireylerin vücutlarının üzerine bu mikroplastiklerin yapısarak canlının hareket kabiliyetinikısıtladıgı ve dolayısıyla beslenememesine yol açarak ölümlere neden oldugu gözlenmistir.Farklı BPA dozlarına maruz bırakılan kladoser türü Daphnia magna bireylerinde Comet testiaçısından 50 ppb, 100 ppb ve 10 ppm dozlarındaki hasarlar anlamlı bulunmustur bunakarsılık 1 ppm gibi yüksek bir dozda hasar tespit edilememistir.