Düzgün olmayan yüzeylerde Kirchhoff yaklaşımı ile dalga alanı hesabı ( Sismik modelleme )

Download
1998
Kayıran, Turan
Kadıoğlu, Selma
Jeofizikte sismik yansıma yöntemi özellikle petrol aramada öncelikli bir yöntemdir. Bu projenin temel amacı, gerçek yeraltı yapısına mümkün olduğu kadar yakın yeraltı yapısını modellemedir. Son yıllarda yorumlama aşamasına ışık tutacak sismik dalga alanı hesabı (modelleme) ve sismik ters çözüm teknikleri oldukça önem kazanmıştır. Yeraltında tabakalaşmalar çoğunlukla karmaşık bir durum göstermektedir. Birçok tip uyumsuzluk yüzeyleri, yığışım tipleri vb. jeolojik yapılar bunlara örnek olarak verilebilir. Ancak dalga alanı hesaplamaları için teorik kısıtlamalar nedeniyle düzgün olmayan yüzeyler çoğunlukla düzgün yüzeyler haline getirilirler. Bu durumda elde edilen dalga alanı kesiti, gerçek sismik kesit ile karşılaştırıldığında benzerlik sağlanamamaktadır. Dalga alanı hesaplamalarının teorik zorluklarını aşmak için değişik yaklaşımlar önerilmiştir. Ancak bu sorun düzgün olmayan yüzeyler için şimdiye kadar giderilememiştir. Biz Kirchhoff yaklaşımının sismik veri işlemde kullanılan en güçlü tekniklerden biri olduğunu biliyoruz. Bu projede yöntem düzgün olmayan yüzeyler için genelleştirilmiştir. Biz dalga alanı hesabı için geleneksel Kirchhoff metodundan başladık ve bunu takiben sırası ile aşağıdaki çalışmaları yaptık. 1- Geleneksel Kirchhoff yaklaşımı teorik olarak geliştirilerek uzay-zaman ortamında genelleştirildi ve bir seri ifade ile tanımlandı. 2- SVD Ters çözüm tekniği kullanılarak düzgün olmayan yüzeyi Gauss fonksiyonuyla tanımlayan fortran dilinde bir bilgisayar programı hazırlandı. Düzgün olmayan râstgele bir arayüzeyi matematiksel olarak tanımlama işlemi dalga alanı hesabı için ilk kez yapılmıştır. 3- Teorik olarak elde edilen, genelleştirilmiş Kirchhoff yöntemi (seri yaklaşım) ile düzgün olamayan yüzeylerde dalga alanını hesaplamak için fortran dilinde bir bilgisayar programı hazırlandı. 4- Hazırlanan bu programlar ile düzgün olamayan yüzeyler içeren modeller üzerinde çalışmalar yapıp, geleneksel Kirchhoff yöntemi ve genelleştirilmiş Kirchhoff yöntemi ile hesaplanan dalga alanı kesitleri arasındaki farklar araştırıldı. Konuyla ilgili" Computation of the Wave Field on the Rough Surfaces: Using Generalized Kirchhoff Approximation" adında 7-10 Temmuz 1997 tarihleri arasında yapılan SEG İstanbul'97 uluslararası jeofizik kongresinde Selma KADIOGLU ve Turan KAYIRAN tarafından bir bildiri sunuldu.
Citation Formats
T. Kayıran and S. Kadıoğlu, “Düzgün olmayan yüzeylerde Kirchhoff yaklaşımı ile dalga alanı hesabı ( Sismik modelleme ),” 1998. Accessed: 00, 2020. [Online]. Available: https://app.trdizin.gov.tr/publication/project/detail/TlRVME5EUT0.