Nehir Suyu Kalitesi Gözlem Sonuçlarının Hidrolik ve Taşınım Modelleri Yardımıyla İncelenmesi

2018-10-27
Tezyapar, İpek
Kargı, Pınar Gökçe
Mesta, Buket
Ayvaz, Mustafa Tamer
Göktaş, Recep Kaya
Kentel Erdoğan, Elçin
Tezel, Ulaş
Bu çalışmanın amacı, matematiksel modellerin nehir suyu kalitesi izleme çalışmaları kapsamında üretilen saha gözlemleri ile kirletici ölçüm sonuçlarının değerlendirilmesindeki kullanılabilirliğinin araştırılmasıdır. Çalışma TÜBİTAK tarafından desteklenen 115Y064 numaralı “Ergene Havzası Su Kalitesi Yönetimi İçin Kirletici Parmak İzine Bağlı Coğrafi Bilgi Sistemi Bazlı Karar Destek Sistemleri Geliştirilmesi” başlıklı projenin bir parçası olarak gerçekleştirilmiştir. Bu proje kapsamında Ergene Nehri’ne özgü hidrolik ve su kalitesi modelleri geliştirilmiş ve bu modeller ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın 2013 tarihli “Ergene, Akarçay, Gediz, Susurluk ve Sakarya Havzalarında Su Çerçeve Direktifi Kapsamında Su Kalitesi İzleme Projesi” bünyesinde toplanmış gözlem ve kirletici analiz sonuçları değerlendirilmiştir. Bu amaçla, saha çalışmalarının yapıldığı her bir mevsim temsil edilecek şekilde çalışan dört ayrı hidrolik ve su kalitesi modeli oluşturulmuştur. Bu modeller kapsamında, bor metalinin taşınımı çalışmaya konu olarak seçilmiştir. Matematiksel modelleme aracı olarak A.B.D. Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından geliştirilmiş olan Storm Water Management Model (SWMM) kullanılmıştır. SWMM ile modelleme işlemine başlamadan önce çalışma sahası için gerekli olan verilerin tümü coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ortamında derlenmiş ve Ergene Havzası’nı kapsayan bir sayısal yükseklik modeli oluşturulmuştur. Bu model kullanılarak havza sınırları, akış kolları ve kanal boy kesitleri belirlenmiştir. Kanalların hidrolik özellikleri gözlem verileri ve literatürde önerilen bazı temel varsayımlar kullanılarak belirlenmiştir. Bu aşamanın ardından her bir mevsime ait debi ve kirletici yükleri için mekânsal takip şemaları oluşturulmuştur. Bu şemalar kullanılarak farklı noktalardan akarsu ağına giren su ve kirletici miktarları belirlenmiştir. Bu süreçlerin ardından oluşturulan SWMM modelleri çalıştırılmış ve modellenen nehir kolları için debi ve konsantrasyon dağılımı haritaları üretilerek elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Oluşturulan modeller yardımı ile sınırlı sayıdaki gözlem verisi kullanılarak gözlem noktalarının dışında kalan akarsu kollarındaki debi ve konsantrasyon değerleri tahmin edilmiştir.

Suggestions

Nehir suyu kalite gözlem sonuçlarının hidrolik ve taşınım modelleri yardımıyla incelenmesi
Göktaş, Recep Kaya; Ayvaz, Mustafa Tamer; Kargı, Pınar Gökçe; Kentel Erdoğan, Elçin; Mesta, Buket; Tezyapar, İpek; Tezel, Ulaş (null; 2018-10-27)
Bu çalışmanın amacı, matematiksel modellerin nehir suyu kalitesi izleme çalışmaları kapsamında üretilen saha gözlemleri ile kirletici ölçüm sonuçlarının değerlendirilmesindeki kullanılabilirliğinin araştırılmasıdır. Çalışma TÜBİTAK tarafından desteklenen 115Y064 numaralı “Ergene Havzası Su Kalitesi Yönetimi İçin Kirletici Parmak İzine Bağlı Coğrafi Bilgi Sistemi Bazlı Karar Destek Sistemleri Geliştirilmesi” başlıklı projenin bir parçası olarak gerçekleştirilmiştir. Bu proje kapsamında Ergene Nehri’ne özgü h...
Comparative study on sediment transport equations for delta formations in reservoirs
Pulcuoğlu, Başar; Tiğrek, Şahnaz; Department of Civil Engineering (2009)
In this study, a qualitative and comparative investigation on sediment transport equations used in prediction of rserevoir sedimentation is presented. 32 sediment transport equations, which are selected by literature review on sand and gravel size ranges, grouped according to the median particle sizes on which their derivation based. In order to compare these equations computer program DELTA, which is a one dimensional simulation program developed by Graf and Altınakar (1998) for the prediction of delta for...
Spatial data analysis for monitoring and prediction of selected water quality parameters in reservoirs: Porsuk Dam reservoir case
Yenilmez, Firdes; Aksoy, Ayşegül; Düzgün, H. Şebnem; Department of Environmental Engineering (2014)
In the design of a water quality monitoring network, selection of water quality sampling locations is crucial to adequately represent the water quality of the water body when high costs of analyses and field work are taken into account. In this study, a new approach was proposed to identify the representative water quality sampling locations in reservoirs and lakes using geostatistical tools for estimation of spatial distribution of selected water quality parameters. To do so, kernel density estimation (KDE...
Investigation of algae distribution in Eymir Lake using site measurements and remotely sensed data
Elahdab, Tarek; Aksoy, Ayşegül; Department of Environmental Engineering (2006)
The aim of this study is to determine the distribution of Chla in Eymir Lake using remotely sensed data and in-situ data. The study was carried out in three phases; the first phase was taking ground real data from the lake for a 6-month period, secondly the remotely sensed satellite image was taken and analyzed, thirdly a correlation was obtained between the ground data and satellite image, and lastly mapping of the Chla in the lake was made. During the study also the change of the lake during the 6-month p...
Nehir Suyu Kalitesi Gözlem Verileri Yardımıyla Kimyasal Kirleticilerin Nehir Deşarjlarının Belirlenmesi
Tezyapar, İpek; Ayvaz, Mustafa Tamer; Göktaş, Recep Kaya; Kargı, Pınar Gökçe; Kentel Erdoğan, Elçin; Mesta, Buket; Tezel, Ulaş (null; 2019-10-12)
Bu çalışma geniş havza alanına ve çok sayıda kirletici kaynağına sahip nehirler için kirletici deşarj verilerinin elde edilmesi sorununa bir çözüm sunmaktadır. Çalışma TÜBİTAK tarafından desteklenen 115Y064 numaralı “Ergene Havzası Su Kalitesi Yönetimi İçin Kirletici Parmak İzine Bağlı Coğrafi Bilgi Sistemi Bazlı Karar Destek Sistemleri Geliştirilmesi” başlıklı projenin bir parçası olarak gerçekleştirilmiştir. Bu proje kapsamında Ergene Nehri’ne özgü hidrolik ve su kalitesi modelleri geliştirilmiştir. Matem...
Citation Formats
İ. Tezyapar et al., “Nehir Suyu Kalitesi Gözlem Sonuçlarının Hidrolik ve Taşınım Modelleri Yardımıyla İncelenmesi,” Denizli, Türkiye, 2018, vol. 1, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: http://uksay.deski.gov.tr/Content/file/Uksay.pdf.