Yolda öfke ifadesi : Sürücü dürtüselliği ve cinsiyet rolleri

2016-09-07
Öztürk, İbrahim
Özkan, Özgün
Öz, Bahar
Trafik kazaları, özellikle genç sürücüler için tüm dünyada ve Türkiye’de önemli bir sağlık problemi olarak karşımıza çıkmaktadır (Dünya Sağlık Örgütü, 2015). Dürtüsellik ve cinsiyet roller sürücü davranışlarını etkileyen ve şekillendiren önemli faktörlerdendir. Dürtüselliğin sürücü davranışlarına etkilerine bakıldığında farklı türlerdeki dürtüsellik özelliklerinin sürücü davranışlarını farklı açılarda olumsuz olarak etkilediği bulunmuştur. Ancak yapılan bu çalışmaların çoğu dürtüselliği genel bir yapıda ele almış, trafik ortamına yönelik davranışlara odaklanmamıştır (Bıçaksız ve Özkan, 2016). Cinsiyet rolleri özellikle erkeksi cinsiyet rolü yüksek olan sürücülerin trafikte daha fazla olumsuz çıktı yaşadığı bulunmuştur (Özkan ve Lajunen, 2005). Bu çalışmanın amacı cinsiyet roller, dürtüsellik ve trafik ortamındaki sürücü öfke ifadesinin ilişkisini araştırmaktır. Araştırma 18 – 66 yaş arasındaki 474 ehliyet sahibi sürücü ile gerçekleştirilmiştir. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre erkeksi cinsiyet özelliği ve sürücü sıkışıklığı gibi dürtüsellik boyutu yüksek olan sürücüler daha fazla saldırgan ifade yollarını tercih etmektedir. Dürtüselliği yüksek olan sürücüler ayrıca öfkelerini araçla ifade etmeyi de tercih etmektedirler. Literatürde ilk defa sürücü dürtüselliği, cinsiyet rolleri, ve sürücü öfke ifadesi bu çalışmada birlikte çalışılmıştır. Bu bulgular eğitim ve karşı önlem geliştirme alanlarındaki karar vericiler için de büyük önem taşımaktadır.
Citation Formats
İ. Öztürk, Ö. Özkan, and B. Öz, “Yolda öfke ifadesi : Sürücü dürtüselliği ve cinsiyet rolleri,” İzmir, Türkiye, 2016, p. 58, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/72158.