Tasarım aktivizmi olarak katılımcı tasarım ve tasarımcının katılım deneyimi: ODTÜ Asistan Dayanışması örneği

2014-09-12
Süner Pla Cerda, Sedef
Kaygan, Harun
119Anaakım siyasetten kentsel politikaya, eğitimden tasarıma kadar pek çok mecrada tartışıla-gelmiş olan katılım kavramı, “karar alma süreçlerinin paydaşlarla paylaşılması vasıtasıyla de-mokrasinin tesisi” olarak tanımlanıyor. Ancak Bill Cooke ve Uma Kothari’nin tiranlık, Markus Miessen’in ise sahte bir romantizm ve kabus olarak yorumladığı katılım olgusunu, katılan ve katılıma davet edenler arasındaki iktidar biçimini sorgulamadan, muktedirin sunduğu seçe-nekleri “uzlaşma” yanılgısıyla meşrulaştırması şeklinde de okumak mümkün. Tasarım alanına baktığımızda, “kullanıcı odaklılık” ekseninde kullanıcıların karar alma süreçlerine dahil edil-mesi biçimindeki iyimser yaklaşımın baskın olduğunu görüyoruz. Yöntem olarak kullanıcıların küçük ölçekte tasarım ekiplerine dahil olarak bilgileriyle katkıda bulunduğu kurguların ötesine gitmeyen katılımcı deneyimler, rol dağılımı açısından sorgulanmıyor, “meşrulaştırma” eleşti-risinden de nasiplenmiyor; dahası, alternatif yöntem arayışları da pek yaygın değil. Tasarım aktivizmi (Fuad-Luke) yahut politik tasarım (DiSalvo) ile katılımın kesiştiği nokta, hem katılı-mın farklı düzeylerinde katılımcıların rolü, hem de politik bir alanda tasarımın ve tasarımcının rolü üzerine farklı bakış açıları sunabilir. Tasarımcının da bu politik mücadelenin öznesi ve doğrudan parçası olduğu bir alanda, tasarımda katılım ve tasarımla katılımın dönüşümünün de-neyimlenmesi mümkün olacaktır. Bu bildiride, bir tasarımcının bir lisansüstü tasarım dersi kap-samında gerçekleştirilen bir projeyi yürütmesi ve aynı üniversitedeki Asistan Dayanışması’na dahil olması üzerinden katılımın farklı düzey ve biçimlerdeki deneyimleri tartışılıyor.
Citation Formats
S. Süner Pla Cerda and H. Kaygan, “Tasarım aktivizmi olarak katılımcı tasarım ve tasarımcının katılım deneyimi: ODTÜ Asistan Dayanışması örneği,” Ankara, Türkiye, 2014, p. 119, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://utak.id.metu.edu.tr/files/2014/10/UTAK2014_BildiriKitabi.pdf.