Tasarım Aktivizmi Olarak Katılımcı Tasarım ve Tasarımcının Katılım Deneyimi: ODTÜ Asistan Dayanışması Örneği

2014
Kaygan, Harun
Süner, Sedef
Anaakım siyasetten kentsel politikaya, eğitimden tasarıma kadar pek çok mecrada tartışılagelmiş olan katılım kavramı, “karar alma süreçlerinin paydaşlarla paylaşılması vasıtasıyla demokrasinin tesisi” olarak tanımlanıyor. Ancak Bill Cooke ve Uma Kothari’nin tiranlık, Markus Miessen’in ise sahte bir romantizm ve kabus olarak yorumladığı katılım olgusunu, katılan ve katılıma davet edenler arasındaki iktidar biçimini sorgulamadan, muktedirin sunduğu seçenekleri “uzlaşma” yanılgısıyla meşrulaştırması şeklinde de okumak mümkün. Tasarım alanına baktığımızda, “kullanıcı odaklılık” ekseninde kullanıcıların karar alma süreçlerine dahil edilmesi biçimindeki iyimser yaklaşımın baskın olduğunu görüyoruz. Yöntem olarak kullanıcıların küçük ölçekte tasarım ekiplerine dahil olarak bilgileriyle katkıda bulunduğu kurguların ötesine gitmeyen katılımcı deneyimler, rol dağılımı açısından sorgulanmıyor, “meşrulaştırma” eleştirisinden de nasiplenmiyor; dahası, alternatif yöntem arayışları da pek yaygın değil. Tasarım aktivizmi (Fuad-Luke) yahut politik tasarım (DiSalvo) ile katılımın kesiştiği nokta, hem katılımın farklı düzeylerinde katılımcıların rolü, hem de politik bir alanda tasarımın ve tasarımcının rolü üzerine farklı bakış açıları sunabilir. Tasarımcının da bu politik mücadelenin öznesi ve doğrudan parçası olduğu bir alanda, tasarımda katılım ve tasarımla katılımın dönüşümünün deneyimlenmesi mümkün olacaktır. Bu bildiride, bir tasarımcının bir lisansüstü tasarım dersi kapsamında gerçekleştirilen bir projeyi yürütmesi ve aynı üniversitedeki Asistan Dayanışması’na dahil olması üzerinden katılımın farklı düzey ve biçimlerdeki deneyimleri tartışılıyor.

Suggestions

Tasarım aktivizmi olarak katılımcı tasarım ve tasarımcının katılım deneyimi: ODTÜ Asistan Dayanışması örneği
Süner Pla Cerda, Sedef; Kaygan, Harun (2014-09-12)
119Anaakım siyasetten kentsel politikaya, eğitimden tasarıma kadar pek çok mecrada tartışıla-gelmiş olan katılım kavramı, “karar alma süreçlerinin paydaşlarla paylaşılması vasıtasıyla de-mokrasinin tesisi” olarak tanımlanıyor. Ancak Bill Cooke ve Uma Kothari’nin tiranlık, Markus Miessen’in ise sahte bir romantizm ve kabus olarak yorumladığı katılım olgusunu, katılan ve katılıma davet edenler arasındaki iktidar biçimini sorgulamadan, muktedirin sunduğu seçe-nekleri “uzlaşma” yanılgısıyla meşr...
Toplumsal Sorunlara Odaklanan Ana Tasarım Yaklaşımlarının Derlenmesi
Akdur, Selin Gürdere (Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi; 2016)
Tasarımın sosyal sorumluluk boyutuna olan ilginin kökleri derin olmakla birlikte, kavram özellikle son on yılda artan bir ilgiyle daha fazla öne çıkmaya başlamıştır. Buna paralel olarak, alanı kapsayan tartışmalar da artış göstermiş, özellikle kavramın adlandırılması ve kapsamı konusundaki fikirler çeşitlenmiştir. Tasarımın toplumları ve sistemleri dönüştürücü gücüne olan ortak inançla, tasarımcıların sosyal sorumluluklarını hatırlatarak konuyu vurgulayan öncülerin, kavramı benzer amaçlarla fakat farklı yak...
Çalıştay 4. Disiplinler Arası Tasarım Deneyimi: Türkiye’deki Mültecilerin Geçici ve Kalıcı Yaşamları için Tasarım Fikri Geliştirme Çalıştayı
Yılmaz, Aslıhan (Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi; 2016)
Bu çalıştay, endüstri ürünleri tasarımı lisans öğrencilerinin, tasarım disiplininin doğal dinamiği olan tasarım metodolojisini lisans eğitiminin odaklandığı ‘nesne’ tasarlamanın dışında kullanmaya yönelik bir deneyim atölyesidir. Bu deneyim atölyesi, değişen dünya düzeninde gelişen tasarım uygulamalarının farklılıkları ve benzerlikleri dönüştürerek tanımladığı yeni tasarım alanlarından ‘sosyal tasarım, toplumsal yenilik için tasarım’, ve yenilikçi fikirlerin etkinliğini artıran ‘servis tasarımı, kullanıcı d...
Dijital Portfolyo: Sayısal Ortamda Geliştirilen Endüstri Ürünleri Tasarım Sürecinin Dokümantasyonuna Yönelik Uygulama.
Şener Pedgley, Bahar(2013-07-01)
Öğrencilerin konvansiyonel çizim becerilerini sayısal ortama aktarmasına ve sayısal ortamda geliştirilen öğrenci projelerinde tasarım sürecinin etkili dokümantasyonuna katkıda bulunacak olan ‘Dijital Portfolyo’ projesi, aynı zamanda Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümünde akademik personel, öğrenci, projelere danışmanlık veren uzman ve firmalar arasında, tasarım sürecine ait bilgi paylaşımını ve iletişimi güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, içeriği ve ele aldığı problemler çerçevesinde özellikle Endüstri ...
Nesnelerin İnterneti İçin Tasarım
Hasdoğan, Gülay Fatma(2018-12-31)
Bu projenin amacı, kullanıcılara daha anlamlı deneyimler sunabilmek için birbirine bağlı nesnelerin hangi durumlarda otonom karalar verebileceğine ya da yetkiyi kullanıcılara devretmesi gerektiğine dair bilgi toplamak ve bu bilgileri, tasarım sürecinde etkili bir şekilde kullanılabilecek girdiye dönüştürmektir. Bu nesnelerin incelenmesi ve nesnelerin interneti kavramının araştırılması için ev ortamı öne çıkar. Ev ortamı içerisinde ise mutfak, ev içi sosyalleşmenin de merkezinde olduğundan, nesnelerin bu so...
Citation Formats
H. Kaygan and S. Süner, “Tasarım Aktivizmi Olarak Katılımcı Tasarım ve Tasarımcının Katılım Deneyimi: ODTÜ Asistan Dayanışması Örneği,” Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Amfisi, 2014, p. 119, Accessed: 00, 2022. [Online]. Available: https://utak.metu.edu.tr/files/2014/10/UTAK2014_BildiriKitabi.pdf.