Genel Kadercilik Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

2017-11-29
Doğulu, Canay
Sakallı, Nuray
Psikoloji yazınında kadercilik, çoğunlukla dışsal kontrol odağı, öğrenilmiş çaresizlik, önceden belirlenmişliğe inanma, gerçekliğin kabulü ya da baş etme becerisi gibi çeşitli kavramlarla açıklanmıştır (Esparza, Wiebe ve Quiñones, 2015). Kaderciliği ölçmek için, bu farklı kavramları ele alan çeşitli ölçekler ile kaderciliğin başlıca çalışıldığı sağlık ve yakın ilişkiler konularına ilişkin kaderci inanışları ele alan ölçekler kullanılmıştır (derleme için bkz. Esparza, 2005). Genel olarak bakıldığında, kaderciliğe yönelik ölçüm araçlarında kullanılan kavramların çeşitliliği, güvenilir ölçeklerin eksikliği ve mevcut ölçeklerin güvenirliğine dair kanıtların sınırlılığı özellikle sağlık araştırmalarında dikkat çekmektedir (Abraido-Lanza ve ark., 2007). Dolayısıyla, kadercilik ölçümlerinde kavramsal birlik ve psikometrik kalite konularının çözümlenmesi ihtiyacı doğmaktadır. Bu ihtiyacı karşılamak adına, yakın zamanda Esparza ve arkadaşları (2015) farklı kadercilik ölçeklerinin analiz edildiği bir çalışmaya (Esparza, 2005) dayanarak İngilizce ve İspanyolca dillerinde çok boyutlu bir kadercilik ölçeği geliştirmiştir. Aynı ihtiyacı ağırlıklı olarak Müslüman ve toplulukçu bir kültürde karşılamak adına, bu çalışmada kaderci inanış yatkınlığında bireysel farklılıkları yansıtacak geçerli ve güvenilir bir Türkçe ölçüm aracı geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, madde geliştirme süreci nitel görüşmelere ve mevcut kadercilik ve ilgili kavramların ölçüldüğü araçların gözden geçirilmesine dayalı bir ölçek geliştirme çalışması yürütülmüştür. Geliştirilen ölçek, daha sonra ayrıca bir deneysel çalışma kapsamında kullanılmıştır. Bu iki çalışma sonucunda yapılan açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleriyle kültüre özgü geliştirilen 54 maddeli Genel Kadercilik Ölçeği’nin faktör yapısı ortaya konmuştur. Bulgular; kader, işlevsellik, çaresizlik, boyun eğme, biçilen değer, kontrol edilemezlik ve şans olmak üzere yedi faktörden oluşan ölçeğin hem birleşen hem de ayrışan geçerliğe sahip olduğunu göstermiştir. Geçerlik ve güvenirlik değerleri tatmin edici düzeyde bulunan ölçek, farklı kadercilik boyutları ile çeşitli tutum ve davranışlar arasındaki ilişkinin ortaya konması amacıyla gelecek çalışmalarda kullanılabilir. Bu çalışmalardan elde edilecek bulgular deprem, trafik kazası ve hastalıklar gibi önemli yaşam olaylarıyla ilgili psikolojik süreçlerin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunabilir
II. Sosyal Psikoloji Kongresi

Suggestions

Yetişkin Mizaç Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları
Kazak Berument, Sibel; Gölcük, Merve (ODTÜ- AYNA Klinik Psikoloji Destek Ünitesi, 2022-6)
Alan yazına bakıldığında yetişkin mizacını klinik örneklemin yanı sıra toplum örnekleminde de değerlendiren bir ölçeğin Türkçe adaptasyonunun bulunmadığı görülmüştür. Bu çalışmanın amacı, birçok farklı dile çevrilen Yetişkin Mizaç Ölçeği-Kısa Formunun (Adult Temperament QuestionnaireShort Form) Türkçe’ye uyarlamasını yaparak, güvenirliğini ve geçerliğini incelemektir. Ölçek Ankara’da yaşayan öğrenciler ve farklı sosyoekonomik düzey ve meslek gruplarından oluşan kişiler olmak üzere 462 kişiye uygulanmıştır. ...
Eşe kendini açma ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması
Çağ, Pınar (2018-12-16)
Bu çalışmada evli bireylerde kendini açmayı ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliğini sınamak için Açımlayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi ve benzer ölçekler geçerliği analizleri uygulanmıştır. Ölçeğin açımlayıcı faktör analizi için toplam 468 evli bireye ulaşılmıştır. Ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi için ise toplam 346 evli bireye ulaşılmıştır. Yapı geçerliği analizi bulgularına göre ölçeğin İlişkinin Niteliği, Farkındalık ve ...
Üç Aşamalı Elektrokimya Kavram Testinin Geliştirilmesi
Şen, Şenol; Yılmaz, Ayhan; Geban, Ömer (2018-06-01)
Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin elektrokimya konusundaki kavramsal anlamalarını belirlemek amacıyla üç aşamalı bir kavram testi geliştirmek, güvenirlik ve geçerlik çalışmalarını yapmaktır. Çalışmaya 268 lise öğrencisi katılmıştır. Öğrencilerin, yaşları 16-20 arasında değişmektedir. Çalışmada üç aşamadan oluşan 29 soruluk bir test kullanılmıştır. Kapsam ve görünüş geçerliği için uzman görüşü alınmıştır. Madde analizlerini yapmak için testin toplam puanlarına göre alt %27 ve üst %27’lik gruplar belir...
Beliren Yetişkinler için İyilik Hali Ölçeği’nin Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Siyez, Diğdem Müge; Esen, Erol; Seymenler, Seçil; Öztürk, Barışcan (null; 2017-07-17)
Bir işte çalışmaya başlamak, evlenmek ve ebeveyn olmak gibi gelişim görevlerini içeren genç yetişkinlik döneminden farklı olarak beliren yetişkinlik dönemi özellikle sanayi ve bilgi toplumlarında gözlenen karmaşık ekonomik yapı ve eğitim hayatının uzamasıyla birlikte bireyin kendisini özgürce keşfettiği, ergenlik ve yetişkinlik dönemlerini birbirine bağlayan dönem olarak tanımlanmaktadır (Arnett, 2000; 2007a; 2007b). Bireyin yaşamında farkındalıklarının arttığı ve yaşama dair önemli seçimlerin yapıldığı bu ...
Örtülü liderlik ölçeği geliştirme çalışması
Tabak, Akif; Kızıloğlu, Ali; Türköz, Tolga (Orta Doğu Teknik Üniversitesi (Ankara, Turkey), 2013-4-1)
Bu çalışma, Örtülü Liderlik Ölçeği’nin geliştirilmesi ve psikolojik özelliklerinin araştırılmasına yönelik olarak yapılan çalışmaları sunmaktadır. Ölçek geliştirme çalışmaları Türkiye’nin farklı bölgelerinde değişik demografik gruplara dâhil katılımcılardan oluşan üç farklı örneklemden (n=117, n=384, n=694) elde edilen veriler ile üç aşamada yürütülmüştür. Birinci aşamada, küçük bir pilot çalışma grubu ile maddelerin geçerliği test edilmiştir. İkinci örneklem grubu ile ölçeğin faktör yapısı incelenmiştir. B...
Citation Formats
C. Doğulu and N. Sakallı, “Genel Kadercilik Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması,” presented at the II. Sosyal Psikoloji Kongresi, Gazimagusa, Kıbrıs, 2017, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/77686.