Birlikte tasarım sürecine yerel bir yaklaşım: nakış becerilerini etkin kılan ve kişiselleştirme sürecine olanak veren aydınlatma tasarımı

2018-09-14
Ozan Avcı, Ezgi
Doğan, Çağla
Ürün tasarımında kişiselleştirme, ürün ve kullanıcı arasındaki bağın güçlendirilmesi yoluyla ürün ömrünün uzatılması ve sürdürülebilir tüketim için birçok potansiyeli olan bir yaklaşımdır. Bu bildiriye konu olan doktora çalışmasında kişiselleştirme, kullanıcının bir ürünün estetik ve işlevsel özelliklerini tanımladığı, uyarladığı ya da değiştirdiği bir süreç olarak tanımlanır ve kullanıcı tasarım sürecinde eş tasarımcı ve eş üretici haline gelir. Ayrıca, sürdürülebilirlik ilkelerine uygun ürünlerin geliştirilmesinde, yerel malzemelerin, becerilerin, üretim tekniklerinin kullanılması ve yerel ölçekte kullanım sonrası hizmetlerin sağlanması, sürdürülebilirliğin çevresel ve sosyal boyutlarına katkıda bulunulması konusunda ön plana çıkar. Bu kapsamda, araştırmanın odağı olan kişiselleştirme kavramı, yerel ölçekte ele alınmaktadır. Bu çalışma, ürün ömrünün uzatılması için kişiselleştirmeye izin veren ürünlerin nasıl geliştirilebileceğini ve geliştirilen bu ürünlerin yerel beceriler kullanılarak uyarlanabilmesinin, sürdürülebilirlik için ne tür etkileri olabileceğini göstermeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, kullanıcıları tasarım sürecinde kişiselleştirme yoluyla etkin kılma yolları, tasarım yoluyla araştırma yaklaşımıyla araştırılmaktadır. Araştırmada kullanıcıların ürünlerini nasıl ve neden kişiselleştirdiğini araştıran bir çevrimiçi anket çalışması yapılmış ve kullanıcıların ürünlerini kişiselleştirme amaçlarına dayanan farklı tasarım senaryoları geliştirilmiştir. Bu bildiride odaklanılan senaryo, yerel bir beceri kursuna giden kullanıcıların el becerilerini kişiselleştirme sürecinde kullanmasına izin veren bir tasarım önerisinin geliştirilmesini içermektedir. Daha sonra, sürdürülebilirlik ve kişiselleştirme literatüründen gelen tasarım ölçütleriyle birlikte bu senaryo temel alınarak, nakış kasnağı ile işleme yapma becerilerinin kullanılmasına izin veren bir aydınlatma tasarımı geliştirilmiştir. Geliştirilen ürün önerisini, bu beceriye sahip altı katılımcı kendi beğenileri ve beceri düzeyleri doğrultusunda iki hafta süreyle kişiselleştirmiş ve dönüştürmüştür. Bu sürecin sonunda, katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşmeler ve sesli düşünme oturumları gerçekleştirilerek, ürün önerisi ve kişiselleştirme süreciyle ilgili değerlendirmeleri alınmıştır. Araştırmanın sonuçları ürün tasarımında kişiselleştirme ve sürdürülebilirlik için tasarım açısından tartışılmakta olup, kişiselleştirmenin sürdürülebilirlik açısından öne çıkan sonuçları değerlendirilmektedir.
Citation Formats
E. Ozan Avcı and Ç. Doğan, “Birlikte tasarım sürecine yerel bir yaklaşım: nakış becerilerini etkin kılan ve kişiselleştirme sürecine olanak veren aydınlatma tasarımı,” Ankara, Türkiye, 2018, p. 29, Accessed: 00, 2021. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/83670.