Hide/Show Apps

Enzimatik yöntemlerle biyoaktif maddelerin enansiyoseçici sentezleri

1995
Demir, Sıtkı Ayhan
Tanyeli, Cihangir
a,P- Doymamış enonlar Mangan (III) asetat ile okside edilerek $\alpha$ '-asetoksi enonlar % 70-87 verimle elde edilmişlerdir. Bu enonlar daha sonra LiOH ile hidroliz edilerek rasemik oc'-hidroksi türevlerine % 68-80 verimle çevrilmişlerdir. $\alpha$'-Asetoksi enonlar aynı zamanda hidrolaz tipi enzimler olan Pseudomonas Lipaz 30 ve PLE ile seçici olarak hidrolize edilmiştir . PLE ile yapılan hidrolizlerde verim Pseudomonas Lipaz 30 ile yapılana göre daha yüksek olduğu gözlenmiştir( optik verim %88-96 kimyasal verim % 36-43 olarak bulunmuştur).Optik verimler rasemik ve kiral hidroksi enonlann Mosher türevleri, asetil laktik asit türevleri nin NMR spektrumlan ve GC analizleri ile belirlenmiştir. Bu yöntem daha sonra (-)-Mint lakton ve (-)- Jolkinolid E nin sentezinde kullanılmıştır. Mint laktonun kimyasal sentezi gerçekleştirilmiş ancak asimetrik sentezinde izomerlerin ayrımında sorunlar çıkmış ve değişik yöntemler denenmesine rağmen mint laktonun optik saf isomeri sentezlenememiştir. Jolkinolid E nin sentezi için önce gerekli başlangıç maddesi olan triçikliç enon Manool dan başlanarak elde edilmiştir. Bu enon daha sonra Mangan (III) asetat oksidasyonu ile kloropropiyonik asit kullanılarak $\alpha$ ',kloropropiyoniloksi türevine dönüştürülmüştür. Daha sonra bu bileşiğin enzim hidrolizi (Pseudomonas lipaz p-30 ve PLE kullanılarak) ile elde edilen hidroksi ve kloropropiyoniloksi enonlar ayrılarak karakterize edilmiştir. Bu enonlarla trietilfosfît kullanılarak Arbuzov reaksiyonları yapılmış bunlarında çiklizasyonu ilede Jolkinolid E nin sentezi gerçekleştirilmiştir. Yapılan deneyler triçiklik enon un oksidasyonunun seçici olarak yürüdüğünü göstermiştir.