Hide/Show Apps

BİNALARIN DEPREME KARŞI KORUNMASI İÇİN BURULMALI HİSTERETİK ENERJİ SÖNÜMLEME CİHAZI

2015
Dicleli, Murat
Duran, Çağrı Burak
Mılanı, Salem Ali
Son yıllarda, yapıların deprem etkisi altında kontrol edilebilmesi için ilave sistemlerinkullanılması giderek artan bir kabul görmüştür. Buna bağlı olarak bilimsel araştırmalar da bu tip sistemlerin gelişimi ve performansı üzerinde yoğunlaşmıştır. Bu ilave sistemler, sismik izolasyon sistemleri ve enerji sönümleyici cihazlardan (damperlerden) oluşmaktadır. Bu çalışma, binaların depreme karşı korunabilmesi için yeni bir histeretik enerji sönümleyici geliştirilmesi üzerine yapılmıştır. Yeni sistemin ismi Burulmalı Histeretik Enerji Sönümleyici (Damper) (BHD) olarak belirlenmiştir. BHD sünek çelikten yapılmış silindirlerin burulma yükleri altında plastikleşme davranışını kullanan ve göreceli hareketlerden dolayı oluşan kinetik enerjiyi emmek için tasarlanmış mekanik bir cihazdır. Yeni geliştirilen damper ters-V çaprazlar kullanılarak yapı çerçevelerine yerleştirilmek üzere tasarlanmıştır. Bu çalışma, BHD cihazının, konsept olarak tasarım, analitik ve sayısal çalışmaları ve doğrulama testleri dahil, bütün ar-ge aşamalarını kapsamaktadır. Bu rapor verilen üçüncü ve son rapor olarak, yeni damperin tasarım ve geliştirme süreci (Bölüm 1-2) dâhil olmak üzere araştırmanın tüm evreleri hakkında detaylı bilgi içerir. Kuvvet-deplasman davranışını belirlemek üzere gerekli denklemlerin elde edilmesi için yapılan analitik çalışmaların detayları bu raporda 3., 4. ve 5. Bölümlerde sunulmuştur. Raporun ikinci kısmında üç adet ölçekli çerçeve numunesi üzerinde yapılan deneyler anlatılmıştır. Test numunelerinin detaylı tasarımları 6. Bölüm’de verilmiştir. Çerçeveler bir ters-V çaprazlı (Chevron) çerçeve, bir H-link dış-merkez çaprazlı çerçeve ve bir tane de BHD’li çerçevedir. 7. Bölüm’de test düzeneği ve testten önce yapılan hazırlık aşamaları anlatılmıştır. 8. Bölüm’de ise testlerin sonuçları raporlanmış ve tartışılmıştır. Bu araştırmanın son aşamasında bir bilgisayar programı geliştirilmiş ve bu sayede BHD bileşenlerinin daha kolay tasarlanması sağlanmıştır. Bu raporun 9. Bölümünde tasarım algoritması anlatılmış ve program açıklanmıştır. Raporun 10. ve son Bölümü ise araştırmadan elde edilen sonuçları özetlemektedir