İzmir Bölge Morfolojisinin Fraktal Analiz Yöntemiyle İrdelenmesi

2022-05-08
Yetişkul Şenbil, Emine
Özdemir, Sıla
Ekonomik, teknolojik ve kültürel değişiklikler doğrultusunda geleneksel kent-kır sınırlarının ortadan kalktığı, kentselliğin ağ ve düğümler vasıtasıyla daha geniş ölçeklerde gerçekleştiği kabulleri ortaya çıkmıştır. Yerleşme sistemleri ve kent-bölgeler doğa bilimlerine bağlı sosyal bilimler epistemolojisi doğrultusunda kendini organize eden, açık sistemler olarak tanımlanmaktadır. Kaotik bir yapıya sahip, doğrusal olmayan ve Öklid geometrisine indirgenemeyen yerleşme örüntüsünün nasıl temsil edileceği literatürde önemli bir çalışma alanı olarak görülmektedir. Kenti karmaşık bir sistem olarak elen alan yaklaşımlar arasında yer alan fraktal analiz; düzensiz, parçalı, kırıklı formları düşünmek, betimlemek ve hesaplamak için kullanılan bir matematiksel araçtır. Yerleşimleri kent-bölge sistemi olarak ele alan yaklaşımlar literatürde kısıtlıdır. Türkiye çalışmaları ise yerleşmelerin eski tarihli görsellerinin teminin güçlüğü nedeniyle güncel ve kısa geçmişe dayanan kent ve kent parçalarını ele almıştır. Bu çalışmada İzmir’in bir kent bölge olarak karmaşıklık kuramı bakış açısıyla zamana bağlı yerleşme sistemi ve mekânsal örüntüdeki değişikliklerinin 20. Yüzyıl ortasından itibaren ele alınmak üzere tespiti amaçlanmıştır. Kentsel dokular ve kent sistemleri yapıları gereği ölçeğe duyarlı olduklarından geniş bölge (extended region) ve çekirdek bölge (core-region) olmak üzere iki ölçek tespit edilmiştir. Kent-kır ve bölgenin sınır tespitlerindeki bulanıklık nedeniyle çalışmada fraktal bir yapıya sahip olan ulaşım sistemi analiz edilmiştir. Bu kapsamda çekirdek bölge için Harita Genel Müdürlüğünden ve geniş bölge için Karayolları Genel Müdürlüğünden temin edilen haritalar üzerinden 1950li yıllardan günümüze kadar İzmir kent-bölgesinin fraktal boyut değişimi, nüfus ve morfolojik gelişme eğilimleri irdelenmiştir.
Türkiye Kentsel Morfoloji Araştırma Ağı III. Kentsel Morfoloji Sempozyumu

Suggestions

İzmir Metropoliten Alanı ile Kent Bölge Arasındaki Ulaşım Davranışlarının Değişimi
Şenbil, Metin; Yetişkul Şenbil, Emine; Özuysal, Mustafa (2021-12-02)
Sanayi devrimiyle birlikte artan kentsel nüfus, ulaşım sistemi üzerinde baskı oluşturup sistemin verimsizleşmesine, buna bağlı birçok problemin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu problemlere çözüm getirme noktasında “Sürdürülebilir Ulaşım” kavramı önem kazanmıştır. Bu kapsamda, ulaşımda sürdürülebilirliğe katkı sağlama adına “paylaşımlı hareketlilik”, “multimodal hareketlilik” ve “hizmet olarak hareketlilik” gibi birtakım yeni kavramlar gündeme gelmiştir. Son zamanlarda özellikle ulaşım sisteminin ge...
İzmir'de Bölgeselleşme ve Kümelenme Eğilimleri: 2009-2019
Yetişkul Şenbil, Emine; Kul, Fahrettin; Aydın, Neşe (2021-12-02)
Bu çalışmada İzmir ilinin ekonomik coğrafyası, istihdam verileri üzerinden sektörler bazında incelenmekte ve kümelenme eğilimleri araştırılmaktadır. 2009 ve 2019 yıllarına ait Sosyal Güvenlik Kurumu istihdam verilerini kullanarak tarım, sanayi ve hizmet sektörleri bazında kümelenme coğrafyasını ortaya koyan bu ampirik çalışmada, kümelenmedeki değişimin yanı sıra kümelenmenin bizatihi kendisinin işkollarındaki istihdama ne şekilde etki ettiği üzerinden de çıkarımlar yapılmaktadır. Bu doğrultuda yapılan anali...
İzmir Örneğiyle Bir Araştırma Projesinin Geliştirilmesi: Türkiye’de Değişen Yerleşme Örtüsünün Yorumlanması
Yetişkul Şenbil, Emine (null; 2019-12-15)
1980 sonrasından başlayarak küreselleşme, teknolojik ilerleme, ekonomik, sosyal ve demografik değişimle birlikte coğrafi ve siyasi gelişmelerin de etkisiyle Türkiye’de mekansal örüntü değişmiştir. Bu değişim sürecinde yerleşim sistemindeki temel ana-kent/ çevre, kentsel/ kırsal, kent-merkezi/ kent-çeperi gibi ikilemler giderek ortadan kalkmış ve insanların mekanla kurduğu ilişkiler farklılaşmıştır. Yerleşmeler artık sadece sınırları belirgin olan yapılar bütünü ile değil çeşitli ölçeklerdeki, yoğunlu...
İzmi̇r Kent Bölgesi̇nde İZBAN’ın Mahalle Nüfus Deği̇şi̇mi̇ne Etki̇si̇
Şenbi̇l, Metin; Yeti̇şkul, Emine; Gökçe, Buğra (Middle East Technical University, Faculty of Architecture, 2020)
Bu çalışma banliyö raylı sistem yatırımının, nüfus değişikliğine etkilerini ortaya çıkarmak için hazırlanmıştır. Buna dayalı olarak, bir kent bölgenin ana çekim noktalarını birbirine bağlayan hızlı ve güvenilir raylı sistemlerin, istasyonları civarında nüfus artışına neden olduğunu ileri sürmekteyiz. Bu doğrultuda, İzmir kent bölgesinde hızlı toplu taşıma erişimi sağlayan İZBAN banliyö sistemini örnek çalışma olarak kullandık. İZBAN’a doğrudan erişimi olan mahalleler ile diğer mahallelerdeki nüfus değişimin...
University Organization And Scientific Productivity In Turkey
Özinönü, Kemal A.; Tinto, Vincent (Middle East Technical University, Faculty of Architecture, 1976)
Bu yazıda üniversite reformu sorunu geniş bir çerçeve içerisinde, yüksek öğretim planlaması açısından ele alınarak bu reformun yüksek nitelikteki bilimsel insan gücü yetiştirilmesi üzerindeki etkileri tartışılmaktadır. Bu nedenle bu yazıda Türkiye'de üniversite örgütünde mevcut kürsü ve bölüm düzenlerinin bilimsel bilgi üretimine olan etkileri eğitim ve bunun bir öğesi olarak üniversite planlaması yönünden incelenmektedir. Makale, 1933- 1966 devresini kapsayan temel bilimlerdeki gelişmeyle ilgili yapılan bi...
Citation Formats
E. Yetişkul Şenbil and S. Özdemir, “İzmir Bölge Morfolojisinin Fraktal Analiz Yöntemiyle İrdelenmesi,” presented at the Türkiye Kentsel Morfoloji Araştırma Ağı III. Kentsel Morfoloji Sempozyumu, Ankara, Türkiye, 2022, Accessed: 00, 2022. [Online]. Available: https://hdl.handle.net/11511/96892.